Η Ελλάδα στο μονοπάτι της δραχμής

Η ελληνική πολιτική τάξη, η οποία μας έφερε στη σημερινή, απαράδεκτη κατάσταση, αναζητεί για μία ακόμη φορά καταφύγιο στο λαβύρινθο των ελιγμών τακτικής και των κινήσεων στρατηγικής σημασίας των πολιτικών μας. Είναι όμως φανερή η αδυναμία της να διαχειριστεί την οικονομική κρίση, η οποία έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Ο συνδυασμός της στρατηγικής του Βερολίνου, της αδυναμίας των πολιτικών μας και της επιδείνωσης των οικονομικών προβλημάτων αυξάνει την πιθανότητα να βρεθούμε εκτός Ευρωζώνης και Ε.Ε. μέσα από μια χρεοκοπία ανάλογη με εκείνη της Αργεντινής το 2001.

Αρνούνται την πραγματικότητα

Οι περισσότεροι πολιτικοί μας αρνούνται την πραγματικότητα που έχουν διαμορφώσει οι αποφάσεις της συνόδου κορυφής της Ε.Ε. που πραγματοποιήθηκε στις 26 και 27 Οκτωβρίου. Στο επίσημο κείμενο των συμπερασμάτων της συνόδου κορυφής περιγράφεται μία εξαιρετικά δύσκολη πορεία, σε βάθος δεκαετίας, με βασικά χαρακτηριστικά ένα νέο μακροπρόθεσμο πρόγραμμα λιτότητας και την αυστηρή επιτήρηση-εποπτεία της εθνικής οικονομίας και της ελληνικής κυβέρνησης.

Στην παράγραφο 7 των αποφάσεων της συνόδου κορυφής αναφέρονται τα εξής: «Επαναλαμβάνουμε ότι είμαστε αποφασισμένοι να εξακολουθήσουμε να στηρίζουμε όλες τις χώρες που υπόκεινται σε πρόγραμμα έως ότου ανακτήσουν πρόσβαση στις αγορές, με την προϋπόθεση ότι θα εφαρμόσουν πλήρως τα προγράμματα αυτά». Σε απλά ελληνικά, επιβάλλεται η πλήρης συμμόρφωση στις υποδείξεις όλων των υπερχρεωμένων «μνημονιακών» χωρών της Ευρωζώνης.

Ειδικά για την Ελλάδα, οι ηγέτες της Ε.Ε. προσδιορίζουν το οικονομικό μέλλον μας στην παράγραφο 9 των συμπερασμάτων με τον ακόλουθο τρόπο: «Χαιρετίζουμε την απόφαση της Ευρωομάδας για την καταβολή της έκτης δόσης του προγράμματος στήριξης Ε.Ε.-ΔΝΤ για την Ελλάδα. Προσβλέπουμε στην ολοκλήρωση ενός βιώσιμου και αξιόπιστου νέου πολυετούς προγράμματος Ε.Ε.-ΔΝΤ μέχρι το τέλος του έτους». Αυτό το νέο πολυετές πρόγραμμα, που θα περιλαμβάνει ιδιαίτερα σκληρά μέτρα, δημιουργεί το μεγαλύτερο πρόβλημα στο σχεδιασμό των πολιτικών εξελίξεων στη χώρα μας.

Πολλοί βουλευτές και στελέχη του ΠΑΣΟΚ δημιουργούν την εντύπωση ότι με την απομάκρυνση Παπανδρέου από την εξουσία και το σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας ανοίγει ο δρόμος για την εφαρμογή μιας λιγότερο αντιλαϊκής πολιτικής, ενώ στην πραγματικότητα τους επόμενους μήνες θα εγκλωβιστούμε σε ένα νέο μνημόνιο δεκαετούς διάρκειας που θα κάνει το αρχικό μνημόνιο του Μαΐου του 2010 να μοιάζει με μια χαλαρή διαχειριστική υπόθεση. Παράλληλα, η ηγεσία της ΝΔ προσπαθεί να διαχωρίσει τη νέα δανειακή σύμβαση από το νέο οικονομικό πρόγραμμα που προσδιορίζει τις υποχρεώσεις μας, για να κάνει πιο ελκυστική τη δική της πρόταση εξουσίας.

Με τις αποφάσεις της συνόδου κορυφής ορίζεται ένα ασφυκτικό πλαίσιο οικονομικής και πολιτικής κηδεμονίας της Ελλάδας, ώστε να μην εξαρτώνται η εφαρμογή του νέου μνημονίου και τα συμπληρωματικά μέτρα που θα κριθούν αναγκαία εξαιτίας της αστοχίας στην εφαρμογή του αρχικού μνημονίου και του μεσοπρόθεσμου οικονομικού προγράμματος από τους ελιγμούς των επιτελείων των κομμάτων.

Στην παράγραφο 10 των συμπερασμάτων της συνόδου κορυφής περιγράφεται η εποπτεία ως εξής: «Στο πλαίσιο του νέου προγράμματος, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τους υπόλοιπους εταίρους της στην τρόικα, θα συγκροτήσει για τη διάρκεια του προγράμματος επιτόπου εποπτική ικανότητα, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής εθνικών εμπειρογνωμόνων, σε στενή και συνεχή συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση και την τρόικα για την παροχή συμβουλών και συνδρομής ώστε να διασφαλιστεί η έγκαιρη και πλήρης εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων. Θα συνδράμει την τρόικα στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης των μέτρων που θα λάβει η ελληνική κυβέρνηση στο πλαίσιο των δεσμεύσεων του προγράμματος. Αυτός ο νέος ρόλος θα καθοριστεί στο μνημόνιο συμφωνίας».

Σε «ενδυνάμωση του συντονισμού, της εποπτείας και της πειθαρχίας» αναφέρεται και η παράγραφος 25 των συμπερασμάτων της συνόδου κορυφής, προκειμένου να διαμορφωθούν «οι αναγκαίες πολιτικές για να στηριχτεί η λειτουργία της ζώνης του ενιαίου νομίσματος». Με το περιεχόμενο της παραγράφου 27 επιβάλλεται και ασφυκτικός πολιτικός έλεγχος, που διατυπώνεται με τον ακόλουθο τρόπο: «Συμφωνούμε επίσης ότι διασφαλίζεται στενότερη παρακολούθηση και περαιτέρω επιβολή της νομοθεσίας με τους εξής τρόπους:

«Για τα κράτη-μέλη της ζώνης του ευρώ στα οποία εφαρμόζεται διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, η Επιτροπή και το Συμβούλιο θα μπορούν να εξετάζουν τα σχέδια εθνικών προϋπολογισμών και μέτρα για την αντιμετώπιση των ανισορροπιών και να γνωμοδοτούν επ’ αυτών πριν από την έγκρισή τους από τα αντίστοιχα εθνικά κοινοβούλια. Επιπλέον, η Επιτροπή θα παρακολουθεί την εκτέλεση των προϋπολογισμών και, εάν απαιτείται, θα προτείνει τροποποιήσεις κατά τη διάρκεια του έτους.

Στην περίπτωση αποκλίσεων κατά την εφαρμογή προγράμματος προσαρμογής θα εφαρμόζεται στενότερη παρακολούθηση και συντονισμός της εφαρμογής του».

Δεν είναι βέβαιο ότι το ελληνικό πολιτικό σύστημα και κυρίως η ελληνική κοινωνία μπορούν να αντέξουν την οικονομική διαχείριση και την πολιτική μεταχείριση που περιγράφονται στα συμπεράσματα της συνόδου κορυφής.

Αστοχία

Η προσαρμογή θα γίνει σκληρότερη και εξαιτίας της αστοχίας στην εφαρμογή του μεσοπρόθεσμου προγράμματος και του κρατικού προϋπολογισμού του 2011. Την Παρασκευή δόθηκαν στη δημοσιότητα τα επίσημα στοιχεία για την πορεία των φορολογικών εσόδων. Τον Οκτώβριο τα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου έφτασαν τα 4,22 δισ. ευρώ. Σημείωσαν μείωση 6,9% σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2010 αντί της προγραμματισμένης αύξησης. Απογοητευτικά είναι και τα στοιχεία για το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2011, εφόσον τα φορολογικά έσοδα περιορίστηκαν στα 39,1 δισ. ευρώ και είναι μειωμένα κατά 4,4% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2010.

Ο συνδυασμός βαθιάς οικονομικής ύφεσης, υπερφορολόγησης, μαζικής φοροδιαφυγής και προβληματικής λειτουργίας του φοροεισπρακτικού μηχανισμού οδηγεί σε μείωση αντί για αύξηση των φορολογικών εσόδων, επιταχύνοντας την πορεία της χώρας προς την υπερχρέωση και την οριστική χρεοκοπία. Την κατάσταση περιπλέκει το γεγονός ότι έχουν ξεφύγει προς τα πάνω και οι δαπάνες του ελληνικού Δημοσίου. Σε σχέση με το εξαιρετικά προβληματικό από δημοσιονομική άποψη 2010, έχουμε μείωση των φορολογικών εσόδων και αύξηση των δημοσίων δαπανών. Πρόκειται για ένα εκρηκτικό μείγμα, που αποδεικνύει την πλήρη αποτυχία της κυβέρνησης, του οικονομικού επιτελείου και της τρόικας.

Μας δείχνουν την έξοδο

Η αδυναμία προσαρμογής στις νέες συνθήκες συνδυάζεται με την αλλαγή προτεραιοτήτων των ισχυρών της Ε.Ε., με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι πιθανότητες να βρεθούμε εκτός Ευρωζώνης. Χαρακτηριστική η δήλωση της καγκελαρίου της Γερμανίας κ. Μέρκελ, την περασμένη Πέμπτη, σύμφωνα με την οποία οι Έλληνες δεν θα κριθούν από τις δηλώσεις αλλά από τις πράξεις και πως εάν τεθεί το δίλημμα, είναι προτιμότερη η διάσωση του ευρώ από τη διάσωση της προβληματικής ελληνικής οικονομίας. Το σκεπτικό της κ. Μέρκελ συμπλήρωσε με δηλώσεις του, την Παρασκευή, ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων κ. Λεονετί. Τόνισε ότι η Ελλάδα θα αποκλειστεί από τη ζώνη του ευρώ αλλά και από την Ε.Ε. εάν δεν αποδεχτεί τις αποφάσεις της συνόδου κορυφής. Όπως χαρακτηριστικά είπε, «το να μη γίνει αποδεκτό το σχέδιο σημαίνει έξοδο από το ευρώ. Το να μην αποδεχτούν οι Έλληνες το σχέδιο σημαίνει έξοδο από την Ευρώπη». Η σκλήρυνση της γλώσσας που χρησιμοποιούν ο πρόεδρος και οι κυβερνητικοί παράγοντες της Γαλλίας έναντι της Ελλάδας μάς προετοιμάζει για την αλλαγή στρατηγικής ακόμη και των εταίρων που μέχρι πρόσφατα έδειχναν να κατανοούν τις ελληνικές θέσεις. Προτιμούν να υπερασπιστούν την Ευρωζώνη παρά να δαπανήσουν χρήματα και πολιτικό κεφάλαιο για την παραμονή της Ελλάδας σε αυτήν. Ακόμα και στη σύνοδο της ομάδας των «20» στις Κάννες επικράτησε μια λογική προετοιμασίας για ενδεχόμενη πτώχευση της Ελλάδας και αναγκαστικής απομάκρυνσής της από την Ευρωζώνη.

Ο συνδυασμός αρνητικών παραγόντων, όπως είναι η δυσλειτουργία του ελληνικού πολιτικού συστήματος, η μεγάλη αστοχία της οικονομικής πολιτικής που εφαρμόζεται, οι ισοπεδωτικές αποφάσεις της συνόδου κορυφής της 26ης-27ης Οκτωβρίου και η αλλαγή προτεραιοτήτων των ισχυρών της Ευρωζώνης, μας έχει βάλει στο μονοπάτι της δραχμής. Ένα σενάριο που πριν από δύο χρόνια θεωρούνταν αδιανόητο έχει σήμερα πιθανότητες εφαρμογής που ξεπερνούν το 50%.

Γιώργος Κύρτσος

Gallery | This entry was posted in Economy, Politics, Society and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s