Το Αρχιπέλαγος…

Το Αρχιπέλαγος, Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας είναι μία μη-κερδοσκοπική, μη-κυβερνητική περιβαλλοντική οργάνωση, που δραστηριοποιείται από το 1998 σε διάφορες περιοχές των ελληνικών θαλασσών (Ιόνιο Πέλαγος, Κεντρικό Αιγαίο, Λιβυκό Πέλαγος, Ανατολικό Αιγαίο, κα). Από το 2000, το Αρχιπέλαγος διατηρεί κύριες ερευνητικές βάσεις στην Ικαρία και τη Σάμο, ενώ το πεδίο δράσης της Οργάνωσης καλύπτει το σύνολο των ελληνικών θαλασσών και σταδιακά επεκτείνεται στην ευρύτερη περιοχή της ΒΑ Μεσογείου. (Διαβάστε εδώ αναλυτικά την Περιοδική Ενημερωτική Έκδοση του Αρχιπελάγους).

Η περιορισμένη έρευνα που έχει γίνει στα θαλάσσια οικοσυστήματα και οι αντικειμενικές δυσκολίες που χαρακτηρίζει την επαφή με το θαλάσσιο πεδίο, αποτέλεσαν τις προκλήσεις που οδήγησαν το Αρχιπέλαγος να εστιάσει στο υγρό στοιχείο. Η συνεχής παρουσία στη θάλασσα, ακόμα και υπό αντίξοες καιρικές συνθήκες αποτελεί βασική προϋπόθεση της έρευνας και κατ’ επέκταση της προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και των ανεξάντλητων θησαυρών τους.

Η φιλοσοφία της Οργάνωσης

Το έργο του Αρχιπελάγους είναι πολυσχιδές και πολύπλευρο και οι δράσεις περιβαλλοντικής προστασίας δεν επικεντρώνονται αποκλειστικά σε μεμονωμένα είδη και επιλεγμένους οικοτόπους. Εκ των βασικών αρχών του Αρχιπελάγους είναι η θεώρηση και αντιμετώπιση των οικοσυστημάτων στο σύνολο τους και όχι η μεριστική προσέγγιση του περιβάλλοντος.  Η προστασία συγκεκριμένων μόνο ειδών, φλερτάρει με την ματαιοδοξία, όταν το οικοσύστημα στο οποίο βιώνουν αυτά τα είδη βάλλεται καθημερινά από τον ανθρωπογενή παράγοντα και από τρίτες περιβαλλοντικές πιέσεις. Θεωρώντας τα επιμέρους οικοσυστήματα αναπόσπαστα κομμάτια ενός ενιαίου συστήματος, το Αρχιπέλαγος προσάρμοσε τη ρότα των δράσεων του περιλαμβάνοντας σταδιακά σε αυτές όχι μόνο τη θαλάσσια έρευνα, αλλά και ένα μεγάλο κομμάτι της χερσαίας.

Και στις δύο περιπτώσεις η καθημερινή ουσιαστική επαφή με τις ανάγκες του περιβάλλοντος είναι επιβεβλημένη και η επιλογή της εγκατάστασης και λειτουργίας της Οργάνωσης μακριά από τα αστικά κέντρα καθορισμένη εξ αρχής. Έχοντας συνείδηση των πραγματικών περιβαλλοντικών αναγκών, της εξειδίκευσης και της συνεχούς δράσης που απαιτείται, το Αρχιπέλαγος επέλεξε να μείνει κοντά στα φυσικά οικοσυστήματα και τις τοπικές κοινωνίες, καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, μακριά από προσχεδιασμένα περιβαλλοντικά στερεότυπα και ελκυστικά σλόγκαν.

Οι ερευνητικές βάσεις της Οργάνωσης

Για να μπορέσει να ανταπεξέλθει σε αυτό το δυσθεώρητο όγκο εργασίας και ευθύνης και να εξασφαλίσει την απαραίτητη επιχειρησιακή λειτουργικότητα, το Αρχιπέλαγος έπειτα από πολυετή και καθημερινό αγώνα διαθέτει σήμερα δύο κύριες ερευνητικές βάσεις, στην Ικαρία και στη Σάμο και τέσσερις ερευνητικούς σταθμούς στα νησιά Μαράθι, Αρκιοί, Φούρνοι (Αγ.Μηνάς) & Πάτμο.

Στις ερευνητικές βάσεις του Αρχιπελάγους, εργάζονται καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου επιστήμονες περιβάλλοντος και άλλων ειδικοτήτων, οι οποίοι πλαισιώνονται από μία δυναμική ομάδα 30-50 εθελοντών – ερευνητών από την Ελλάδα, την Ευρώπη και από διάφορες γωνιές του κόσμου. Μέσα σε ένα τέτοιο πολύχρωμο πολυεθνικό ψηφιδωτό, που ζει και εργάζεται εθελοντικά χειμώνα-καλοκαίρι στις παρυφές της ελληνικής ακτογραμμής, αναπτύσσονται δράσεις περιβαλλοντικής προστασίας, στόχος των οποίων είναι να αντιστρέψουν το σκηνικό της διαρκούς υποβάθμισης που γνωρίζουν τα θαλάσσια και νησιωτικά οικοσυστήματα της Ελλάδας.

Συνεργασίες

Επίσης, για να υλοποιήσει σε υψηλό επιστημονικό επίπεδο την έρευνα και τις δράσεις περιβαλλοντικής προστασίας, το Αρχιπέλαγος συνεργάζεται με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα της Ελλάδας, Βρετανίας, Ιταλίας, Μάλτας, Ρουμανίας και της Τουρκίας, καθώς και με επιστήμονες από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Όλες οι δράσεις του Αρχιπελάγους βασίζονται στην πραγματικά εθελοντική και αφιλοκερδή εργασία των επιστημόνων, καθώς και όλων των μελών της οργάνωσης.

Σκάφη

Για την ευκολότερη προσέγγιση των πεδίων έρευνας στις ελληνικές θάλασσες όλο τον χρόνο, ακόμα και υπό αντίξοες καιρικές συνθήκες, το Αρχιπέλαγος διαθέτει επίσης τα ερευνητικά ιστιοφόρα σκάφη Πηνελόπη και Νηρέα καθώς και δύο βοηθητικά φουσκωτά σκάφη.

Πόροι της Οργάνωσης

Για να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα, τις λειτουργικές και ερευνητικές του ανάγκες, το Αρχιπέλαγος επέλεξε από την αρχή της σύστασης του να επενδύσει αποκλειστικά στην εκπαιδευτική δραστηριότητα. Η συνεργασία με ξένα ακαδημαϊκά ιδρύματα, η υποδοχή προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών οι οποίοι εντάσσουν την έρευνα τους στις ερευνητικές δραστηριότητες της Οργάνωσης και η διοργάνωση εφαρμοσμένων μαθημάτων πεδίου αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων του Αρχιπελάγους. Μικρή οικονομική ενίσχυση παρέχει επίσης η παραγωγή περιβαλλοντικού υλικού εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης, όπως εκπαιδευτικά βιβλία, παζλ, επιστημονικά σκίτσα κλπ.

Σημειώνεται ότι η Οργάνωση απέχει συνειδητά από χορηγίες εταιρειών, η επιχειρηματική δραστηριότητα των οποίων συνιστά “πληγή” για το περιβάλλον. Η συνεργασία μη-κυβερνητικών οργανώσεων με εταιρείες τέτοιας μορφής δημιουργεί σχέσεις οικονομικής εξάρτησης και υποτέλειας λειτουργώντας περιοριστικά ως προς τις δράσεις των περιβαλλοντικών οργανώσεων. Υπό αυτό το πρίσμα, το Αρχιπέλαγος επιλέγει με ιδιαίτερη προσοχή τις συνεργασίες του και τους υποστηρικτές του, ενώ οι εκάστοτε χορηγίες αφορούν αποκλειστικά σε εμπλουτισμό του υπάρχοντος εξοπλισμού και στην αγορά νέου, ή στη μισθοδοσία θέσεων εργασίας.

Επίσης, εκ της σύστασης της η Οργάνωση έχει επιλέξει να μην εξαρτά την επιβίωση της από τη συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά προγράμματα και κοινοτικές επιδοτήσεις. Σε αυτόν τον τομέα το Αρχιπέλαγος ενεργεί με σύνεση, προσοχή και πάντα με γνώμονα τις πραγματικές ανάγκες του περιβάλλοντος. Η τακτική της αφαίμαξης κοινοτικών κονδυλίων, όχι τόσο για την επιβίωση μίας ΜΚΟ, αλλά κυρίως για τον πλουτισμό ορισμένων καιροσκόπων αποτελούσε και θα αποτελεί πάντα τον εύκολο δρόμο, από τον οποίο η Οργάνωση απέχει συνειδητά.

Το Αρχιπέλαγος επί 12 χρόνια μακριά από τα αστικά κέντρα και δίπλα στις τοπικές κοινωνίες έχει ab ovo επιλέξει τον ανεξάρτητο δρόμο, ο οποίος δεν είναι εύκολος, είναι όμως αναμφίβολα αληθινός.

Αρχιπέλαγος – Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας

Δράση για την προστασία του Αιγαίου

Shortlink: http://wp.me/p1eFQy-151

Gallery | This entry was posted in Ecology, Environment, Events and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s