Το «σύνδρομο της απομόχλευσης» και οι τράπεζες

Ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ στο βιβλίο του «Το αίνιγμα του κεφαλαίου» αναφέρει πως όταν η βασίλισσα Ελισάβετ Β’ ρώτησε τον Νοέμβριο του 2008 τους οικονομολόγους του London School of Economics πώς είναι δυνατόν κανείς τους να μην είχε διακρίνει τα σημάδια της επερχόμενης κρίσης που διανύουμε, εκείνοι δεν είχαν απάντηση. Όταν όμως προσποιούνται ότι δεν γνωρίζουν τις αιτίες, τότε πώς ισχυρίζονται ότι γνωρίζουν το αντίδοτο για την υπέρβασή της; Τόσα βραβεία Νομπέλ, τόσες διακρίσεις, ποιά γνώση επιβράβευαν; Παρά όλα αυτά μετά την εκδήλωση της κρίσης, οι προθήκες των βιβλιοπωλείων γέμισαν με βιβλία που ανιχνεύουν τις αιτίες της, όμως πού χάθηκε πριν τόση έμπνευση με την οποία βομβαρδίζεται σήμερα το αναγνωστικό κοινό; Ανατρέχοντας στον Μαρξ μπορούμε να ισχυριστούμε ότι οι ρίζες της κρίσης θα πρέπει να αναζητηθούν στην ανατροπή των ταξικών συσχετισμών κεφαλαίου – εργασίας που οφείλονται στη διάλυση της ΕΣΣΔ και στις συνθήκες της τρίτης τεχνολογικής επανάστασης της πληροφορικής και της παγκοσμιοποίησης. Ο δισεκατομμυριούχος Γουώρεν Μπάφετ απροκάλυπτα ομολογεί πως «σαφώς και υπάρχει ταξικός πόλεμος αλλά είναι η δική μου τάξη, η τάξη των πλουσίων, αυτή που βρίσκεται σε πόλεμο και τον κερδίζει».  Και επειδή οι νικητές καθορίζουν τους όρους των συνθηκών παράδοσης των ηττημένων τους οποίους «δικαιούνται» να μεταβάλλουν και σε πειραματόζωα, τον Δεκέμβριο του 2010, ο επικεφαλής της τρόικα Πωλ Τόμσεν απερίφραστα βεβαίωνε «επενδυτές» στο Λονδίνο ότι «χρέος και έλλειμμα ήταν προσχήματα, στόχος πραγματικός του Μνημονίου με την Ελλάδα είναι οι εργασιακές σχέσεις και οι ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις» (Καθημερινή, 14.12.2010).

Όπως είναι γνωστό, η ΕΚΤ χορήγησε στις ευρωπαϊκές τράπεζες τον περασμένο Δεκέμβριο και τον Μάρτιο τριετή δάνεια στο πλαίσιο του προγράμματος μακροπρόθεσμης ρευστότητας (LTRO) συνολικού ύψους ενός τρις ευρώ με επιτόκιο 1% με απώτερο στόχο τη δανειοδότηση της πραγματικής οικονομίας. Ποια ήταν η δέσμευση των τραπεζών για το 1 τρις ευρώ που τους χορηγήθηκε; Δεσμεύτηκαν στη μείωση των δευτερευόντων περιουσιακών τους στοιχείων κατά 3% που αντιστοιχούσε σε ποσό 1 τρις ευρώ περίπου για να αυξήσουν τα κεφάλαιά τους. Όπως όμως μας πληροφόρησε πριν λίγες μέρες το Bloomberg, οι τράπεζες όχι μόνο δεν μείωσαν τα περιουσιακά τους στοιχεία αλλά αντίθετα τα αύξησαν κατά μέσο όρο κατά 7%. Γιατί να τα μειώσουν άλλωστε αφού απομυζούν όσα χρήματα χρειάζονται από την ΕΚΤ;  Μάλιστα ο Άλμπερτ Γκέλερ, επικεφαλής της επενδυτικής στρατηγικής στην Ευρώπη της Royal Bank of Scotland είχε δηλώσει τότε στους Financial Times (FT) ότι «ουδείς γνωρίζει αν όλα αυτά διοχετεύονται στο carry trade (δηλαδή στα συναλλαγματικά κερδοσκοπικά παιχνίδια) ή στη δανειοδότηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών στην Ευρωζώνη». Μέσα από το carry trade, οι διαπραγματευτές στις αγορές συναλλάγματος δανείζονται σε νόμισμα χαμηλού επιτοκίου και πωλούν σε νόμισμα υψηλού επιτοκίου ή αγοράζουν κρατικά ομόλογα υψηλού επιτοκίου αποκομίζοντας μεγάλα κέρδη από τη διαφορά. «Γιατί να επενδύσεις σε παραγωγή χαμηλού κέρδους, σημειώνει ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ, όταν μπορείς να δανειστείς από την Ιαπωνία με μηδενικό επιτόκιο και να επενδύσεις στο κεφάλαιο με 7% ενώ παράλληλα αντισταθμίζεις τα στοιχήματά σου σε μια πιθανή καταστροφική μεταβολή στη σχέση ανταλλαγής γιέν – στερλίνας;». Γιαυτό πρέπει η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών στα πλαίσια του PSI να πραγματοποιηθεί με κοινές μετοχές με δικαίωμα ψήφου ώστε να περιέλθουν στον έλεγχο του κράτους για να διοχετεύεται η ρευστότητα στην πραγματική οικονομία και όχι σε κερδοσκοπικούς τυχοδιωκτισμούς. Αντίθετα, όμως, επιβεβαιώνεται από την πολιτική ηγεσία της χώρας ότι το πρώτιστο είναι να διαφυλαχθεί η ιδιωτική φυσιογνωμία των τραπεζών. Να ληφθεί υπόψη ότι για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών έχουν προβλεφθεί κεφάλαια ύψους 50 δις ευρώ από τα οποία τα 29 δις για την ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων μεγάλων τραπεζών και τα υπόλοιπα 21 δις για την αντιμετώπιση των κεφαλαιακών ελλειμμάτων τραπεζών που θα τεθούν σε καθεστώς αναδιάρθρωσης. Γνωρίζετε εσείς καμμιά περίπτωση από τις εκατοντάδες χιλιάδες χρεοκοπημένους μικροεπαγγελματίες για τον οποίο να εγγυήθηκε το κράτος ώστε να αποκτήσει ρευστότητα για να ορθοποδήσει; Γιατί λοιπόν η ΕΚΤ χρηματοδοτεί αφειδώς τα ιδιωτικά κεφάλαια με την εγγύηση του κράτους επαυξάνοντας το χρέος του και όχι τα κράτη;

Όσον αφορά τα νοικοκυριά και την πραγματική οικονομία οι προοπτικές είναι κάθε μέρα δυσμενέστερες. Ο οικονομολόγος Irving Fisher συνόψιζε τη θεωρία του σε ένα ρητό που αποτύπωνε –κατά τον Paul Krugman- την πραγματική αιτία της Μεγάλης Ύφεσης της δεκαετίας του 1930: «Όσο περισσότερο πληρώνουν οι οφειλέτες, έλεγε, τόσο περισσότερο χρωστούν». Ο Paul Krugman το ονομάζει «παράδοξο της απομόχλευσης» και η λογική του είναι απλή: «Ένας κόσμος, όπου μεγάλο ποσοστό των ιδιωτών και των εταιρειών προσπαθούν να αποπληρώσουν τα χρέη τους ταυτόχρονα, είναι ένας κόσμος όπου τα εισοδήματα και η αξία των περιουσιακών στοιχείων συρρικνώνονται και όπου το πρόβλημα του χρέους επιδεινώνεται αντί να βελτιώνεται». Πού μας οδηγούν λοιπόν τα μνημόνια;

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

*Ο Δημήτρης Μακροδημόπουλος είναι Πολιτικός Μηχανικός, Αλεξανδρούπολη.
________________________________________________________________
Shortlink: http://wp.me/p1eFQy-1R2

Gallery | This entry was posted in Abuse, Austerity, Bankers, Capitalism, Politics and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Μία απάντηση στο Το «σύνδρομο της απομόχλευσης» και οι τράπεζες

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s